Demir Tava Yağlama ve Bakımı - Ömrü Uzat
Tava Tarifleri - güncel rehber
Demir tava, doğru bakıldığında bir ömür dayanır. Yanlış bakıldığında iki haftada paslanır. Aradaki fark birkaç basit alışkanlıkta saklı.
Sorun ne?
Demir tavanın yüzeyi gözeneklidir. Havadaki nem ve yemekteki asit doğrudan metale temas eder. Sonuç:
- Turuncu-kahve pas lekeleri
- Yumurtanın, balığın tabana yapışması
- Yemeğe geçen metalik tat
- Yüzeyde pürüzlü, pul pul kalkan tabakalar
Çözüm bir kimyasal değil, bir fizik olayı. Yağı ince tabaka halinde yüksek ısıda polimerize edersiniz. Yağ sıvı halden çıkar, sert ve parlak bir kabuk olur. Bu kabuğa seasoning yani yağ tabakası denir. Doğal yapışmazlık buradan gelir.
Demir tava bakımı nasıl yapılır: temel döngü
- Kullan. Yağlı, sıcak yemekler tabakayı besler.
- Sıcakken temizle. Ilık su, sert sünger, gerekirse birkaç damla deterjan.
- Hemen kurut. Bez ile silin, sonra ocakta 1-2 dakika ısıtın. Görünmeyen nem de uçsun.
- İnce yağ sür. Bezle sürün, sonra fazlasını tamamen silin. Yüzey mat görünecek kadar az yağ kalmalı.
- Kapaksız sakla. Kapak nemi hapseder.
Bu döngü günlük bakım. Tabaka bozulduğunda ise tam yağlama gerekir.
Tam yağlama (fırında) adım adım
- Tavayı sıcak su ve süngerle iyice yıkayın. Eski pas varsa tel sünger ya da kaba tuzla ovun.
- Ocakta tamamen kurutun.
- Çay kaşığının yarısı kadar yağ alın. Tüm yüzeye yayın: iç, dış, kulp, kenar.
- Kağıt havluyla silin. Yağ sürülmemiş gibi görünene kadar silin. En sık yapılan hata burada: fazla yağ bırakmak.
- Fırını 220-230 °C'ye ayarlayın. Tavayı ters çevirip ortaya koyun. Altına tepsi koyun.
- 1 saat bekletin. Fırını kapatıp içinde soğutun.
- 2-3 kez tekrarlayın. Her katman koyulaşır ve sertleşir.
Yağ seçimi
Her yağ aynı sonucu vermez. Belirleyici olan duman noktası ve doymamış yağ oranı.
| Yağ | Tabaka sertliği | Yapışkanlık riski | Değerlendirme |
|---|---|---|---|
| Ayçiçek / kanola | İyi | Düşük | Ucuz, her evde var. İlk tercih. |
| Üzüm çekirdeği | Çok iyi | Düşük | Yüksek duman noktası, temiz sonuç. Pahalı. |
| Keten tohumu yağı | Çok sert | Yok | Parlak tabaka verir ama zamanla pul pul kalkabilir. |
| Zeytinyağı | Orta | Orta | Duman noktası düşük. Yağlama için ideal değil. |
| Tereyağı | Zayıf | Yüksek | Süt katısı yanar, leke bırakır. Pişirmede kullanın, yağlamada kullanmayın. |
| İç yağı / kuyruk yağı | İyi | Orta | Geleneksel yöntem. Sıcak iklimde acılaşabilir. |
Temizlik yöntemleri karşılaştırması
| Yöntem | Ne zaman | Tabakaya etkisi |
|---|---|---|
| Sıcak su + sünger | Her kullanım sonrası | Güvenli |
| Kaba tuzla ovma | Yapışan kalıntıda | Güvenli, aşındırıcı ama nazik |
| Su ile deglaze (kaynatma) | Sert, yanmış kalıntıda | Güvenli |
| Az deterjan | Çok yağlı pişirme sonrası | Modern tabakaya zarar vermez |
| Tel sünger | Sadece pas ve baştan yağlamada | Tabakayı kaldırır |
| Bulaşık makinesi | Asla | Tabakayı bitirir, pas başlatır |
Yaygın hatalar
- Islak bırakmak. Pasın tek numaralı sebebi. Lavaboda bekleyen tava 20 dakikada lekelenir.
- Fazla yağ. Yapışkan, lekeli, parmak izi tutan bir yüzey oluşur.
- Baştan asitli yemek. Yeni tavada uzun süre domates sosu kaynatmayın. Tabaka oturmadan asit onu çözer. Ev yapımı domates sosunu paslanmaz ya da emaye tencerede pişirmek daha akıllıdır.
- Soğuk tavaya yemek atmak. Tavayı 3-5 dakika ısıtın, sonra yağı, sonra malzemeyi koyun.
- Sıcak tavaya soğuk su. Termal şok döküm demiri çatlatabilir.
Pas çıktıysa
- Pas hafifse: kaba tuz + biraz yağ ile ovun.
- Pas yaygınsa: tel sünger ile metale kadar inin.
- Çok ağır durumda: yarı yarıya beyaz sirke-su karışımında en fazla 30 dakika bekletin. Uzatmayın, metali yer.
- Yıkayın, kurutun, tam yağlama yap